Januari 2005

5 Het conservatisme van de vernieuwers. Kenniseconomie en onderwijs
Raf Debaene

In het discours in de media over onderwijs wordt het vage begrip ‘kenniseconomie’ als alibi gebruikt om onbedachtzaam veranderingen door te voeren. Door de angst die er lijkt te heersen voor de voortdurende toevloed aan ‘kennis’, wil men het onderwijs reduceren tot het louter doorgeven van de vaardigheid ‘leren leren’, zonder de vormende en emancipatorische waarde van kennis te erkennen. Een dergelijk onderwijs draagt niet bij tot mondige zelfstandigheid, maar tot flexibiliteit door gebrek aan inhoud. Het is in wezen een conservatief discours.


Februari 2005

133 Terug naar Troje
Jeroen Vanheste

Er is de laatste tijd een opmerkelijke opleving in de belangstelling voor onze oudste westerse geschiedenis: die van de belegering en inname van de stad Troje. De film Troy en de toneelvoorstelling Tantalus zijn twee voorbeelden van wat een heuse hype lijkt te zijn, zoals blijkt uit alle Trojeromans, documentaires en nieuwe uitgaven van de Ilias en de Odyssee die recent het licht zagen. Wat hebben de oude verhalen rondom Troje ons nog te vertellen en wat dragen de nieuwe interpretaties in Troy en Tantalus daartoe bij?


Maart 2005

195 Duurzame ontwikkeling is een contradictio in terminis
Peter Tom Jones en Roger Jacobs

In het ecologische discours van de laatste twee decennia verdringt het sleutelbegrip ‘duurzame ontwikkeling’ de voorheen dominante gedachte van ‘grenzen aan de groei’. ‘Duurzame ontwikkeling’ laat zich gemakkelijk perverteren tot ‘ontwikkeling-als-groei’, een race zonder eindstreep. In dit ‘strijddiscours’ neemt men stilzwijgend aan dat de voordelen zowel geografisch als demografisch beperkt zullen blijven. Andere visies zijn daarom nodig. Die moeten een mondiaal milieubewustzijn weten te koppelen aan een sociaal rechtvaardigheidsstreven.


April 2005

291 Streven, Universitas en professor Albert Dondeyne. Een terugblik
Hugo Roeffaers

Tijdens de Tweede Wereldoorlog vond het Leuvense studentenblad Universitas onderdak bij Streven. De bezieler van het gemeenschapshuis en de beweging Universitas, professor Albert Dondeyne (1901-1985), schreef in het februarinummer 1941 een opvallende bijdrage: ‘Katholieke problemen van deze tijd’, waarin hij een aantal ontwikkelingen voorvoelde die hij in zijn hoofdwerk Geloof en Wereld van 1961 opnieuw opnam en uitdiepte.


Mei 2005

440 Een madonna met zigeunerbloed. Over het liefdesideaal bij Bob Dylan
Jan-Hendrik Bakke

In tegenstelling tot wat de tijdgeest van de seksuele revolutie doet vermoeden, zijn de liefdesliederen van Bob Dylan doortrokken van een oud troubadoursideaal. De geliefde als verbeelding van vrijheid, verlossing en muzische inspiratie. Ook deze teksten van de rockbard zitten vol met bijbelse symboliek en existentiële verwijzingen, maar het apocalyptische wijkt soms voor een mooi ideaal. Toch blijft het bij kloppen op de hemelpoort. Ter gelegenheid van de vertaling van de Dylan-biografie Chronicles maakt de auteur een analyse.


Juni 2005

540 Het huis op de grens. Over de oostelijke periferie van de Europese Unie
Peter Vermeersch


Juli-Augustus 2005

641 Oranje of sovjet? De toekomst van Oekraïne
Natalya Krasnoboka


September 2005

699 Augustinus, van retor tot magister
Joost van Neer

De intellectuele en spirituele bekering van Augustinus (354-430) had grote gevolgen voor zijn positie als retor. Wie retor was geworden, had de hoogst haalbare maatschappelijke positie bereikt. Augustinus vereenzelvigde die functie echter in toenemende mate met leugen, hoogmoed en onvrijheid, zodat hij na zijn bekering zijn carrière vaarwel zei. Hij verlangde nu naar waarheid, nederigheid en vrijheid en die meende hij te kunnen vinden in het magisterschap. Dit artikel beschrijft Augustinus’ weg naar en terugkeer van de maatschappelijke top, alsook de manier waarop hij afstand deed van zijn functie.


Oktober 2005

804 Is het kapitalisme ethisch?
Antoon Vandevelde

Het antikapitalisme is omgedoopt tot antiglobalisme, maar net als het kapitalisme brengt de globalisering tegelijk, in één en dezelfde beweging, zowel het beste als het slechtste voort. In dit artikel wordt geprobeerd de ambivalentie van het kapitalisme te ontrafelen.


November 2005

915 De toeschouwer als medeplichtige. Het verzet van Lars von Trier tegen de realistische cinema
Wout van Tongeren

Lars von Trier doorbreekt in zijn films een alomtegenwoordige tendens in de hedendaagse cinema. De manier waarop doet denken aan hoe Bertolt Brecht het theater van zijn tijd wilde hervormen. In de films van Lars von Trier is het verzet echter niet gericht tegen het realistische theater, maar tegen de door Hollywood gedomineerde cinema die zijn toeschouwers op een uiterst effectieve manier passief maakt en voedt met dubieuze morele kaders.


December 2005

996 Alle wegen leiden naar Rome... De Romeinse weg als levend verleden
Herman Simissen

Het wegennet van de Romeinen behoort tot de meest indrukwekkende prestaties uit de klassieke Oudheid en strekte zich uit over delen van Europa, Afrika en Azië. Het was van grote betekenis voor bijvoorbeeld de verspreiding van het christendom. De Romeinse wegen vormden veelal tot ver in de negentiende eeuw de belangrijkste verbindingen in Europa.


© S T R E V E N