Januari 1999

52 De vele namen van José Saramago
Ger Groot

Op 8 oktober 1998 kreeg de Portugese literatuur haar eerste nobelprijswinnaar in de persoon van Saramago. In eigen land is hij geen onomstreden auteur. Zijn felle aanval op het christendom in Het evangelie van Jezus Christus wekte de woede van de Portugese bisschoppen. Saramago is in de eerste plaats een moralist. Achter een vaak bitsige kritiek gaat een geloof in waarden als trouw en goedheid schuil. Literatuur heeft voor Saramago een humanistische opdracht.


Maart 1999

218 De affaire-Mortara - Het einde van een tijdperk
Gie Van den Berghe

Edgardo Mortara werd als éénjarige gedoopt door een katholieke dienstbode van de familie, die voor zijn leven vreesde toen het joodse jongetje ziek was. Enkele jaren later werd het kind opgehaald om in een huis voor catechumenen te worden opgevoed. Door het toenemend verzet tegen de wereldlijke macht van de paus en door de opkomende macht van de pers groeide de ontvoering van Edgardo uit tot een internationaal schandaal.


April 1999

291 Tolking, waarheid en verzoening
Theo du Plessis

De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en Verzoeningscommissie heeft haar werk maar kunnen verrichten dankzij een netwerk van simultane vertaling, dat daarvoor speciaal moest worden opgericht. De tolken stonden voor een moeilijke en ondankbare opdracht. Dit artikel wordt de lezer van Streven in het Afrikaans aangeboden.


Mei 1999

387 Oog voor de ene rechtvaardige - G.L. Durlacher over overleven in het naoorlogse Nederland
Elianne Muller

In zijn memoires schreef G.L. Durlacher, overlevende van Auschwitz, ook over de moeilijke jaren na zijn terugkeer. Durlacher noemde zich graag een moralist. Hij was op zoek naar 'de ene rechtvaardige', de behoeder van het goede, aan wie de wereld haar redding te danken zal hebben.


Juni 1999

505 De Europese verkiezingen in historisch perspectief
Herman Simissen

Al tijdens en na de Eerste Wereldoorlog werden plannen voor verregaande samenwerking binnen Europa ontwikkeld. De Europese integratie die na de Tweede Wereldoorlog geleidelijk gegroeid is, heeft al talrijke vruchten afgeworpen. Toch is er maar weinig belangstelling voor de Europese verkiezingen, mede omdat het ideaal van Europese integratie door economen is 'ontvoerd'.


Juli-Augustus 1999

579 (N)ergens tussen Proust en Joyce - Becketts vroegste proza
Dirk Van Hulle

De eerste verhalen van Samuel Beckett, die tien jaar geleden overleed, zijn sterk gekleurd door zijn lectuur van Marcel Proust, James Joyce en Arthur Schopenhauer. Op zijn beurt heeft Beckett echter ook in bescheiden mate zijn inspirator James Joyce geïnspireerd. Pas postuum blijkt ten volle hoe zijn hele, zelfnegerende oeuvre al sluimerend aanwezig is in de eerste zin van zijn eerste verhaal, dat zeventig jaar geleden verscheen.


September 1999

728 De klank van opengereten gitaren - Federico García Lorca
Bart Van Loo

Dankzij een uitstekende biografie, recente vertalingen en een tentoonstelling staat het oeuvre van Federico García Lorca weer volop in de belangstelling. Deze veelzijdige Spaanse schrijver hield van muziek. Hij wilde dat zijn romans en gedichten zouden klinken als gitaren die ook de pijn van het bestaan vertolken.


Oktober 1999

805 Film is sentimenteel wisselgeld - Interview met Alain Resnais
Erik Martens

Kort na de Tweede Wereldoorlog kwam de jonge Alain Resnais geregeld naar Brussel. Hij kon er films zien die in Frankrijk niet speelden. De Franse cineast is er niet om bekommerd een boodschap mee te geven. Volgens hem is een film gewoon een goede aanleiding voor een gesprek. Film dient tot communicatie.


November 1999

877 Hoe voorbeeldig is de westerse democratie? Een kritische evaluatie
S.W. Couwenberg

Er mag dan al een brede consensus heersen over de beginselen van de democratische rechtsstaat, de westerse democratie wordt nog steeds bedreigd door tegenkrachten die haar innerlijk uithollen, en haar principes in de praktijk herleiden tot een fraaie retorische façade. Democratie is allerminst een rustig bezit, ze is een blijvende opgave.


December 1999

993 Ontwikkelingssamenwerking tussen droom en daad
Marcus Leroy

Ontwikkelingssamenwerking mag niet alleen op basis van cijfers worden geëvalueerd. De hulp moet leiden tot een menselijker, democratischer en rechtvaardiger beleid in het begunstigde land. In principe is dat de nieuwe strekking van de Wereldbank. Réginald Moreels ging met zijn pleidooi voor een interculturele dialoog nog veel verder. Maar ook zijn woorden en daden roepen vragen op.


© S T R E V E N