963Geloofs- of gewetensvrijheid? (2). Vormen van tolerantie in vroegmodern West-Europa 
Willem Frijhoff
In het eerste deel van deze bijdrage is aangetoond dat de geschiedenis van de religieuze tolerantie in vroegmodern Europa begon als een vorm van praktisch gedoogbeleid. Dat kon vervolgens worden vertaald in een concrete politiek van godsdienst- of gewetensvrijheid. Het tweede deel van dit artikel gaat nader in op de dubbele intellectuele traditie die de politieke godsdienstvrijheid legitimeerde en steeds krachtiger ondersteunde: de intellectuele vrijheid van denken die de religie tussen haakjes zette, en het irenisme dat de religie juist serieus nam.
976De toekomst van het boek. De academische monografie opnieuw bezien
Jean Kempf
Boeken zijn onmisbaar voor de maatschappij. Dat geldt evengoed voor de academische monografie. Helaas wordt ze al geruime tijd bedreigd door productiviteitseisen, waardoor het bestaan van zo’n boek als voorwerp belangrijker is dan de inhoud ervan. Zo blijft achterwege dat een boek een proces behelst, dat door de digitale technologie nota bene kan worden ondersteund en zichtbaar gemaakt. Door een nieuwe ‘ecologie van het boek’ komt het niet alleen midden in de academische discussiegemeenschap zoals die is bedoeld, de scheppende kennis raakt ook terug in de samenleving.
991Iran onder Mahmoud Ahmadinejad
Erik Faucompret
De Iraanse president Ahmadinejad voerde een economisch wanbeleid. Met de situatie van de mensenrechten in Iran ging het onder zijn bewind steil bergaf en Iran isoleerde zich steeds meer van de buitenwereld. Maar men kan de Iraanse president geen gebrek aan ideologische consistentie verwijten. Meer dan zijn voorgangers sluit hij aan bij de essentie van de revolutie. Alleen is het de vraag hoe lang hij de steun van de geestelijke leider zal behouden, nu blijkt dat een groot deel van de bevolking ontevreden is.
1003Leszek Kolakowski (1927 – 2009)
Jacques De Visscher
Afgelopen zomer overleed in Oxford de Poolse filosoof Leszek Kolakowski die in de wijsbegeerte van de tweede helft van de twintigste eeuw een uitzonderlijke plaats heeft ingenomen door zijn scherpe kritiek op de totalitarismen (onder meer het communisme dat hij van binnenuit heeft gekend), op het atheïstische secularisme dat de Europese identiteit uitholt en op de ontkenning van het kwaad en van de grote metafysische vragen. Kolakowski behoorde tot het steeds maar kleiner wordende college der ‘omnipractici’ in de filosofie.

F O R U M

1015De kop is er wel af
Harold Polis
1020Schaakmat voor Ströbeck
Anja Fricke

P O D I U M

1025Nachoem M. Wijnberg dicht verhalen als archetypen
Wam de Moor
1031Kunst als alternatieve religie. Avant-garde en spiritualiteit in de twintigste eeuw
Laurens Ham

B O E K E N

H. Todts (red.), Goya Redon Ensor * A. van Dijk, ‘Welk een ketter is die vrouw geweest!’ * R. Kapuściński, De ander.

Conclave en de Heilige Geest
Het paradijs buiten beeld
Een ontmoeting van ontwikkel- en opvoedstijlen
‘Waar woorden te klein voor zijn’
De opstand van de gevels: de stad als...
Het vangnet van de herinnering
God is minder dood dan we zeggen
Yourcenar in kort bestek
Vernietiging en wanhoop
De ‘Belgische’ zwager van Thomas Mann
Politiek en theologie
Democratisch ongeduld
Erasmus en de zorg die we teruggeven
Parels voor de zwijnen, of tijdreis door een...
‘Vermomde Italianen’? Een triomfboog in Zuid-Tirol
Het geheim van de schrijver
Wandelen naar Santiago
Rechteloos klimaat
Burgerdeugden
Het seminarie voorbij
Nietsontziende kritiek op alles wat bestaat
Drie soorten literatuur over de wereld van AI
Ritueel Leven, Levensfase en Grenswerk
AI-giganten bouwen onze toekomst. En Europa kijkt toe....
Deconstrueren om te reconstrueren
Fulton Sheen (1895-1979): Een Zaligverklaring
Politiek gebruik en misbruik van het christendom
Ter bescherming van de jeugd…
De geest van de jaren ’90 en de...
Geloof en godsdienst – vandaag en morgen
Strijden om de universele betekenis van de mens