Streven Tijdschrift

*   Begin zeventiende eeuw vluchtten vele Portugees-joodse families naar Amsterdam om te ontkomen aan de inquisitie. Amsterdam was een aantrekkelijk toevluchtsoord vanwege de religieuze tolerantie in de Hollandse Republiek en de economische bloei van de haven. De handel en wandel van deze migranten kunnen we terugvinden in talloze notariële akten, die onvoorstelbaar genoeg bewaard zijn gebleven.[1] In Amsterdam bleven deze Sefardiem fier op hun Portugese oorsprong. Ze hadden voor zichzelf een soort adelstand uitgevonden en gebruikten het Portugese woord gravidade om zich te onderscheiden van de Ashkenazi – een term die voornaamheid en waardigheid uitdrukt.[2] Spinoza werd in 1632...

‘De rode jonker’ werd hij genoemd: jonkheer Marinus van der Goes van Naters (1900-2005). Van adellijke afkomst, maar vanaf 1920 lid van de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP). Nadat hij in 1923 in Leiden zijn studie rechten had afgerond, keerde hij terug naar zijn geboorteplaats Nijmegen, waar hij ging werken in het advocatenkantoor van zijn vader. Tegelijkertijd werd hij politiek actief, en groeide al snel uit tot een vooraanstaande figuur binnen de SDAP. In 1937 werd hij, inmiddels gepromoveerd en als zelfstandig advocaat gevestigd in Heerlen, gekozen in de Tweede Kamer. Hij nam afscheid van de advocatuur, en richtte zich op...

Van een beweging voor joodse emancipatie en bevrijding evolueerde het zionisme tot een etnisch-nationalistische staatsideologie die uitsluiting, gewelddadige onderdrukking en uitroeiing van Palestijnen rechtvaardigt. Met de holocaust – letterlijk brandoffer (de jodenuitroeiing) aan God (Israël) – als rechtvaardiging, begaat Israël oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide, met Benjamin Netanyahu en zijn extreemrechtse kompanen als doodgravers van het oorspronkelijk zionisme. De beschaafde wereld kijkt weg zoals tijdens de jodenuitroeiing, de Eindoplossing van het Europese jodenprobleem. Nogal wat overlevenden van die Endlösung weken uit naar de nieuwe kolonie in het Midden-Oosten. Beter kwijt dan rijk, zullen heel wat Europese politici hebben...

AI als katalysator Sommige technologische innovaties kunnen de wereld ingrijpend veranderen. De laatste jaren is artificiële intelligentie zo’n katalysator. AI is immers niet langer een niche, maar speelt een centrale rol in de samenleving. Zo beïnvloedt ze besluitvorming, instituties, kennisdeling, zorg en hoe mensen zichzelf en anderen begrijpen. AI is daardoor niet langer enkel een hulpmiddel, maar een technologie die de context van het menselijk leven grondig hertekent. Dit heeft al heel wat debat op gang gebracht, niet alleen technisch of economisch, maar ook ethisch en politiek. Sommigen benadrukken daarbij de voordelen zoals efficiëntie en groei, terwijl anderen wijzen op...

Over The Odyssey van Christopher Nolan (en Homerus)   Het is makkelijk het land te hebben aan Christopher Nolan, zeker vanuit cinefiele hoek, met zijn bombastische oppervlakkigheid, zijn gebrek aan visuele poëzie, zijn eenduidige personages, zijn onbestaande vrouwen. Maar hoewel ikzelf niet wegloop met Nolan, lijkt die karaktermoord me toch niet eerlijk, en doet die me bovendien denken aan het narratief rond Steven Spielberg, als zou die een zwaar over het paard getilde volksclown zijn. Nolan heeft wel degelijk zijn waarde, al zal hij nooit Scorsese zijn (en ook Spielberg is een veel grotere regisseur). Net als bijvoorbeeld Peter Jackson...

Een vier-klassen samenleving   De enorme inzet van Artificial Intelligence (Kunstmatige Intelligentie, verder: AI) biedt economen een mogelijk unieke situatie in de laatste vijf of zes decennia. AI is een universele technologie en haar gevolgen zijn, vanuit hedendaags perspectief, heel moeilijk of zelfs onmogelijk te voorspellen. Als men zich afvraagt of er toenemende werkloosheid zal zijn door de invoering van AI, heeft het geen zin te praten met arbeidseconomen. Arbeidseconomen kunnen misschien vragen beantwoorden zoals of een specifieke technologie zou kunnen leiden tot werkloosheid of dat de verhoging van het minimumloon sommige mensen overtollig zou kunnen maken, maar zij kunnen...