Streven Tijdschrift

In een nieuwe reeks essays voor Bloomsbury, waarvan momenteel al drie afleveringen zijn gepubliceerd (en de volgende al persklaar ligt), doet Slavoj Žižek, de reus van Ljubljana, nogmaals een poging te beantwoorden aan die oude, welbekende uitdaging van Marx aan alle vrijdenkers, namelijk om ‘nietsontziende kritiek op alles wat bestaat’ te leveren. Wat begon in Against Progress als een grondige herbezinning op de betekenis van het woord ‘vooruitgang’ (met uitvoerige kritiek zowel op hedendaags vooruitgangspessimisme bij ecologisch gezinde denkers als op de drang naar ongereguleerde ‘acceleratie’ bij transhumanisten); evolueerde dan in Zero Point tot een sobere (of zelfs: sombere) beoordeling...

Economie, politiek en filosofie voor een nieuw tijdperk   Ik voel me wat beschaamd, bij te dragen aan de zondvloed van artikelen over kunstmatige intelligentie (artificial intelligence, AI). Ik heb mijn deel al gedaan: een stuk dat bezag hoe digitale communicatie het dagelijks leven in China verandert; een ander over hoe Marx en neoklassieke economen naar AI zouden kijken; en onlangs nog over hoe de sociale structuur eruit zou kunnen zien van een nieuwe dystopische samenleving waarvoor mensen bang zijn. Dit laatste stuk, gecombineerd met mijn geschriften over Amerikaanse homoploutia en met aanvullende bijdragen van Nils Gilman, vormt het uitgangspunt...

Niet-Religieuze Partners in Gemengde Koppels in België   Hoe zien de alledaagse levens van gemengde koppels eruit waarbij een van de partners niet-religieus is, en de ander christelijk, islamitisch, hindoeïstisch, boeddhistisch of joods? Hoe zien en beleven individuen in gemengde koppels hun niet-religieus zijn? Welke woorden geven zij hieraan, en waar zien ze de grens met religie? Als we denken aan interreligieuze koppels en families blijven niet-religieuze identiteiten, posities en levenswijzen vaak buiten beeld. Wat gebeurt er als we niet-religie wel serieus nemen? In dit artikel wil ik op basis van mijn lopend kwalitatief onderzoek naar gemengde koppels in België...

Over welke AI Europa nodig heeft en hoe het tegenmacht kan opbouwen   De algemene indruk Een kleine groep mannen beslist over onze toekomst. China bouwt een eigen alternatief, de rest van de wereld loopt achter Big Tech aan. Big Tech is intussen zelfs verweven met oorlogvoering. En Europa? Europa doet niets, behalve misschien wat regels schrijven. Dat is althans de algemene indruk. Maar klopt dat? En welke AI heeft Europa eigenlijk nodig? Big Tech beschikt niet alleen over veel geld. De bedrijven bezitten infrastructuur die ook overheden nodig hebben. Tijdens de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran bleef Claude,...

De zoektocht naar wetenschappelijke waarheid van Maurice Godelier   De wereldwijd bekende antropoloog Maurice Godelier – tevens filosoof, socioloog en historicus – steunt in zijn Au fondement des sociétés humai­nes[1] (Inle­i­ding en Conclusie) op zijn antropologische ervaring om – in deze heilloze postmoderne tijd – een stevig pleidooi te houden voor rationele (wetenschappelijke) kennis. Het is misschien geen toeval dat de antropoloog Godelier voor rationaliteit opkomt. Is de antropologie niet bij uitstek de wetenschap waar verdeeldheid, tegenstrijdigheid, onbegrip, heersen en waar (postmoderne) irrationaliteit troef is? Als zijn pleidooi voor rationaliteit overtuigend is, is dat voor alle menswetenschappen een opsteker. Waar...

Op 24 september 2026 zal in de Amerikaanse stad St. Louis een van de meest opmerkelijke zaligverklaringen plaatsvinden van de recente kerkgeschiedenis. Na een relatief korte procedure zal Mgr. Fulton Sheen (1895 – 1979), de voormalige bisschop van Rochester (bij New York), als zalige erkend worden omwille van zijn consequente en voorbeeldige uitoefening van de Christelijke deugden. Dat laatste is de gangbare formulering voor iemand die niet als martelaar de weg naar canonisering inzet. Het opmerkelijke van deze zaligverklaring bestaat erin dat Fulton Sheen geen zalige is in de klassieke – en mogelijk wat romantische – betekenis van het woord...