Streven Tijdschrift

Spreiding, belasting en verbod   Het probleem. Nieuwe technologie is er, zoals alle technische vernieuwing sinds de Industriële Revolutie, in grote lijnen op gericht menselijke arbeid te vervangen door machines. In dit opzicht verschilt Kunstmatige Intelligentie niet van het zelfsturende muildier dat in de jaren 1820 werd ingevoerd in de katoenindustrie: zij vervangt menselijke arbeid, zij het op een hoger niveau van menselijk kunnen. (Dergelijke ontwikkelingen waren op veel manieren te verwachten, want er was historisch een onverbiddelijke stijging in het niveau van de vaardigheden in het werk dat werd vervangen door machines, begonnen met ongeschoolde en te herhalen taken...

Streven Vrijplaats nodigt haar lezers graag uit voor een gespreksavond van UCSIA op dinsdag 4 november 2025 over vrede en geweld, met redactieleden Annemarie Estor en Maarten Van Alstein. Waarom is de geschiedenis van het moderne Europa zo gewelddadig? Waarom was geweld voor moderne mensen aantrekkelijk? Is het dat nog steeds? Zal de maalstroom van de moderniteit opnieuw totaal geweld voortbrengen? Of heeft vrede nog een kans? In een tweespraak onderzoeken historicus Maarten Van Alstein en dichter Annemarie Estor deze vragen vanuit essayistische en poëtische perspectieven. Annemarie Estor leest voor uit haar nieuwe verhalende gedicht Het overschot, waarin een vrouw de liefde verklaart...

Verhalen, betekenisgeving, en Taylor Swift   ‘Als je het verschil niet hoort, maakt het mij niet uit of een liedje door AI of een mens gemaakt is’, zei iemand uit het publiek. De tijd was op, dus met die opmerking eindigde de paneldiscussie. De sessie ging over ethiek, AI en de muziekindustrie, georganiseerd door SENA en Buma Stemra. Vanaf het podium zag ik sommigen instemmend knikken, maar vooral verontwaardigde gezichten. Wat als je als luisteraar geen verschil meer hoort tussen AI- of mens-muziek? Wat als dat de luisteraar niets uitmaakt? Of juist wel? Door de nadruk op vragen die de...

Hoop is niet de overtuiging dat iets goed afloopt, maar de zekerheid dat iets zin heeft. Václav Havel   Arrival is een film die je vanaf het begin meesleept in een ontroerend en spannend verhaal, om je aan het einde verward achter te laten vanwege de flashforwards die in eerste instantie overkomen als flashbacks. Op twaalf plaatsen zijn wereldwijd buitenaardse ruimteschepen geland. De gigantische, afgeplatte kegels zorgen voor chaos en onzekerheid. Terwijl de noodtoestand wordt uitgeroepen, militaire operaties opgestart, vliegvelden gesloten, aandelenkoersen kelderen en mensen water en voedsel hamsteren, worden taalkundige dr. Louise Banks (Amy Adams) en theoretisch natuurkundige dr....

Na het verschijnen van zijn boek Ethiek in de kliniek (2000) – dat langzamerhand mag gelden als een klassieker in de Nederlandstalige medische ethiek – is de Nederlandse filosoof Guy Widdershoven (*1954) zich meer en meer gaan richten op de verhouding tussen theorie en praktijk in de filosofie van de gezondheidszorg. Enerzijds is hij de praktijk in sterkere mate gaan beschouwen als inspiratie voor filosofische kennis: de morele kwesties waarvoor men zich in de praktijk van de gezondheidszorg ziet geplaatst, voeden immers het denken over ethiek in de genees- en verpleegkunde. Anderzijds kan de filosofie in concrete gevallen verheldering bieden...

Soms lijkt het lang geleden, maar ik kan me de gebeurtenis duidelijk herinneren. Yuri Gagarin, die 57 jaar geleden overleed op 27 maart 1958, was een Sovjet-Russische kosmonaut. Hij was de eerste mens die de ruimte in reisde, toen zijn Vostok ruimteschip op 13 april 1961  een baan om de aarde voltooide. De Sovjetpremier Nikita Chroesjtsjov (1894-1971) maakte snel aan het Centrale Comité van Communistische Partij van de Sovjet-Unie bekend, dat ‘Gagarin in de ruimte had gevlogen, maar daar geen God had gezien’.  Chroesjtsjov moet er hard om lachen. Ook in de vroege jaren ’60 kwam de beweging van de...