Streven Tijdschrift

Sinds het uitbreken van de COVID-19 pandemie is men steeds vaker de waarde gaan inzien van ‘third places’, ofwel informele ruimten zoals parken en cafés waar mensen samen kunnen komen om te verbroederen, idealiter op reguliere basis. Zulke ruimten (of juister: omgevingen), hoe onvolmaakt ook, hebben iets weg van een veel oudere manier van leven die steeds stelselmatiger onder druk komt te staan. In onderhavig essay wil ik een poging wagen de maatschappelijke problematiek die hieraan ten grondslag ligt, enigszins scherp te stellen, en zo een politieke onenigheid te ontwarren die, omdat ze nu eenmaal fundamenteler is dan de doordeweekse...

De bekende historicus Pierre Goubert zou ooit, ergens rond 1975, tegen een doctorandus hebben gezegd dat je om een goed historicus te worden minstens vijftig jaar nodig hebt. Of de jonge Robert Muchembled (°1944) zich daar unisono mee aangemoedigd voelde weet ik niet; ik stel me wel voor dat zijn promotor hem vooral op het hart wilde drukken dat een doctoraat altijd een beginnerswerk bleef en dat zijn juryleden waar gepast een beginnersfout door de vingers zouden zien. Vijftig jaar later citeert Robert Muchembled die boutade in het voorwoord van zijn nieuwe boek. Hij had al diverse monografieën gepubliceerd over...

Over een nieuwe film over de top tussen Reagan en Gorbatsjov in Reykjavik in 1986   Dankzij een vriend die twee vrijkaartjes kreeg, kon ik al een paar dagen voordat hij officieel werd uitgebracht The Brink of War zien, de nieuwe film van Michael Russell Gunn. De film gaat over de beroemde en beslissende topontmoeting tussen Ronald Reagan en Mikhail Gorbatsjov in Reykjavik in oktober 1986. Gorbatsjov was een jaar eerder aan de macht gekomen, en had Reagan al in 1985 in Geneve ontmoet. Hij dacht na over de ideeën van glasnost en perestrojka, maar dit was nog maar het...

Charles Taylor in gesprek met Dolly Parton     In 2024 schreef ik voor Streven over Dolly Parton en beargumenteerde ik dat bij Dolly het origineel altijd beter is dan de kopie omdat ze net zoveel werk steekt in het ‘fabriceren’ van dat geknutselde origineel.[1] Van haar is dan ook de boude en enigszins schofferende uitspraak dat het veel geld kost om er zo goedkoop uit te zien. Parton spreekt over zichzelf met dosis zelfrelativering die voor veel gewone stervelingen te veel van het goede zou zijn. In dit uitgebreidere artikel onderzoek ik de bredere culturele betekenis van een pop-...

*   Begin zeventiende eeuw vluchtten vele Portugees-joodse families naar Amsterdam om te ontkomen aan de inquisitie. Amsterdam was een aantrekkelijk toevluchtsoord vanwege de religieuze tolerantie in de Hollandse Republiek en de economische bloei van de haven. De handel en wandel van deze migranten kunnen we terugvinden in talloze notariële akten, die onvoorstelbaar genoeg bewaard zijn gebleven.[1] In Amsterdam bleven deze Sefardiem fier op hun Portugese oorsprong. Ze hadden voor zichzelf een soort adelstand uitgevonden en gebruikten het Portugese woord gravidade om zich te onderscheiden van de Ashkenazi – een term die voornaamheid en waardigheid uitdrukt.[2] Spinoza werd in 1632...

‘De rode jonker’ werd hij genoemd: jonkheer Marinus van der Goes van Naters (1900-2005). Van adellijke afkomst, maar vanaf 1920 lid van de Sociaal-Democratische Arbeiders Partij (SDAP). Nadat hij in 1923 in Leiden zijn studie rechten had afgerond, keerde hij terug naar zijn geboorteplaats Nijmegen, waar hij ging werken in het advocatenkantoor van zijn vader. Tegelijkertijd werd hij politiek actief, en groeide al snel uit tot een vooraanstaande figuur binnen de SDAP. In 1937 werd hij, inmiddels gepromoveerd en als zelfstandig advocaat gevestigd in Heerlen, gekozen in de Tweede Kamer. Hij nam afscheid van de advocatuur, en richtte zich op...