Rechters moeten vaak vonnissen vellen over zaken waarvan ze – zoals u en ik – weinig of niets afweten. Bijvoorbeeld patentrechten, farmaceutische splijtzwammen of de verantwoordelijkheden voor artificiële intelligentie.
Om dit enigszins te verhelpen heeft het Committee on Science for Judges sinds 1994 voorzien in een handleiding waarin telkens twee vooraanstaande wetenschappers onafhankelijk van elkaar het eigen specialisme klaar en duidelijk uiteenzetten. Hun bijdragen worden nagelezen door verscheidene andere specialisten. Hun (anonieme) opmerkingen en suggesties worden door de auteurs ter harte genomen. Dan volgt nog een controle door een toezichthouder en, als alles goed gaat, de goedkeuring van het comité. Een proces dat enkele jaren in beslag neemt vooraleer de Reference Manual on Scientific Evidence wordt gepubliceerd.
De vierde, geactualiseerde editie van de Reference Manual on Scientific Evidence verscheen eind 2025. Thema’s in deze editie zijn onder meer: hoe gaat wetenschap te werk? Op welke wijze kan men getuigenissen van experts gebruiken? Hoe zit het met de bewijskracht van DNA? Hoe worden getuigen geïdentificeerd? Een gids voor het inschatten van economische schade. Handleidingen over statistiek en onderzoeksmethoden, over epidemiologie, toxicologie, medische en neurowetenschappelijke getuigenissen, computerwetenschap, kunstmatige intelligentie en last but not least, en wel voor de eerste keer, een overzicht van de methodes en resultaten van klimaatwetenschap (honderd bladzijden). Specialisten stelden onomstotelijk vast dat klimaatopwarming een vaststaand feit is, en wezen verantwoordelijke instanties en gebruiken aan. Meer moet dat niet zijn.
Maar dat was gerekend buiten de Republikeinen die grootindustriëlen vertegenwoordigen. De zaak herinnert aan de strijd tegen de tabaksindustrie. Onder aanvoering van de onontkoombare Donald Trump (toch een Disney-figuur?) konden ze de vierde editie van het gezaghebbende Reference Manual on Scientific Evidence censureren. Het boek werd uit de handel genomen en in augustus dit jaar heruitgegeven, zonder nog met één letter te reppen over klimaat of klimaatopwarming. Het klimaat is rechteloos, ook al warmt het op.
De Reference Manual on Scientific Evidence kan worden gelezen en gedownload: https://www.fjc.gov/sites/default/files/materials/15/Reference%20Manual_Vol_II_March_2026.pdf
