Geschiedenis
Geluksjoden
Gie van den Berghe* Soms overtreft de werkelijkheid elk voorstellingsvermogen. Geluksjoden, wat moet een mens zich daar bij voorstellen? Aan de jodenuitroeiing ontsnapte joden?[1]. Joden
10 april 2022
Geschiedenis
Geschiedenis
Is moorden economisch nuttig?
André De Laet* Hoeveel worst is een mensenleven waard? In een vorige bijdrage wezen we erop dat tijdens het naziregime gehandicapte patiënten werden geselecteerd
12 maart 2022
Geschiedenis
De onverdeelde persoonlijkheid van Titus Brandsma
Coban Menkveld* Het verzoek van de Utrechtse aartsbisschop Op donderdag 25 november 2021, de dag dat wereldkundig werd gemaakt dat de van oorsprong Friese karmelietenpater
6 maart 2022
Geschiedenis
De verwerking van de DDR in het hedendaagse onderwijs in Duitsland
Anja Fricke* ‘Het verhaal van je oom is inmiddels voorspelbaar geworden als verhaal uit de DDR…’. Er klonk een mengeling van teleurstelling, verveling, en
24 februari 2022
Geschiedenis
God straffe Engeland!
Ernst Lissauer en de ‘geboorte’ van duivelskunstenaar John Heartfield Gie van den Berghe* John Heartfield (1891-1968), de man die pionierend op de scheidingslijn tussen kunst
19 februari 2022
Geschiedenis
Het Kerstverhaal
John Alonzo Dick* De geboortedag van Jezus van Nazareth wordt nergens vermeld in het Nieuwe Testament, dat weinig zegt over de dag of tijd
20 december 2021
Geschiedenis
Zien – Oordelen – Handelen
John Alonzo Dick* Jozef Cardijn (1882-1967) was een Belgische maatschappelijk werker, vooral bekende vanwege zijn levenslange toewijding aan het maatschappelijk werk, en zijn werk
19 november 2021
Geschiedenis
Horen, zien en spreken
Gie Van den Berghe* Het spreekwoord ‘horen, zien en zwijgen’ is alom gekend, wordt sterk aanbevolen en door velen opgevolgd. Het bestaat in verscheidene
7 november 2021
Geschiedenis
Negatieve getuigen. Over het begin van de jodenuitroeiing
Gie van den Berghe* Twee recent verschenen boeken belichten aan de hand van foto’s de eerste fase van de Endlösung der Judenfrage, het plan
13 oktober 2021
Geschiedenis
De geschiedenis van de Nederlandse slavernij
Boekbespreking Herman Simissen* De Nederlandse historicus Piet Emmer (°1944), emeritus hoogleraar aan de Universiteit Leiden, die als leeropdracht Europese expansie en migratie had, geldt
15 september 2021
Cultuur
Conscience
Paul Pelckmans* Goed honderdtwintig jaar na zijn overlijden krijgt Hendrik Conscience (1812-1883) zijn eerste echt voldragen biografie. Conscience ‘leerde zijn volk lezen’ en bereikte
28 augustus 2021
Literatuur
Bubele. Schaduwkind
Boekbespreking Ludo Abicht* Adolphe Nysenholc werd als driejarig kind in 1942 gered door een socialistische Vlaamse familie in Brussel. Zijn ouders, Poolse joden en
19 augustus 2021
Geschiedenis
Oorlog om Clio. Geschiedschrijving tussen historisme en presentisme
Herman Simissen* The past is a foreign country; they do things differently there. L.P. Hartley, The Go-Between Zoals de Trojaanse oorlog uitbrak om Helena,
7 augustus 2021
Geschiedenis
Woke of wakker in de geschiedenisles, in tijden van George Floyd?
Frank Saenen* Geschiedenis als schoolvak heeft altijd al wel op een of andere manier in de kijker gestaan, niet enkel voor diegenen die
4 augustus 2021
Geschiedenis
Waarom moordden verpleegsters? Een case study uit het naziverleden
André De Laet* In 1965 stonden in München 14 verplegers en verpleegsters terecht voor het doden van zes- tot tienduizend patiënten in de psychiatrische
7 juli 2021
Geschiedenis
Menselijk, al te menselijk
Gie van den Berghe* In Wolfstijd belicht journalist en literatuurwetenschapper Harald Jähner (°1953) Duitsland en de Duitsers tijdens het eerste naoorlogse decennium. Door de
15 mei 2021
Geschiedenis
Missie Turkije
Boekbespreking Herman Simissen* De Nederlandse koloniale bestuursambtenaar Louis Westenenk (1872-1930) werd vroeg in 1914 aangesteld als een van de twee inspecteurs-generaal in Armenië en
12 mei 2021
Cultuur
De ijsbeer op drift
Ludo Abicht* Zowat zijn leven lang had hij vaste grond onder zijn poten gevoeld, permafrost of onpeilbaar dikke ijsschollen. Het was gewoon een kwestie
18 april 2021
Cultuur
Een veel besproken vrouw. Het vrijheidsbeeld
Gie van den Berghe* Kunstenaars verpersoonlijken de Vrijheid doorgaans als een mooie, jonge, trotse vrouw. Zo ook het kolossale Vrijheidsbeeld dat al wie New
4 april 2021
Geschiedenis
Een verschrikkelijk meesterwerk
Gie van den Berghe* De anatomische atlas van Eduard Pernkopf (zeven boekdelen, 1937-1960) werd en wordt wereldwijd geprezen om zijn precisie, het detail en de
28 februari 2021
Kerk en Religie
Autobiografieën en katholieken
Boekrecensie Herman Simissen* Mijn ouders waren verwoede lezers die duizenden boeken bezaten. Een van de titels die zij nalieten is Beminde gelovigen (1970) van
30 januari 2021
Cultuur
De vrouwenfiets: de materiële belichaming van de patriarchale rigiditeit
Tessa Vanbrabant* De wereld zoals die voorhanden is, spreekt niet meer tot onze verbeelding. Pas wanneer er iets aan die wereld schort, op eender
9 januari 2021
Cultuur
‘Voor Vorst, voor Vrijheid en voor Recht’?
Kanttekeningen bij de Congo-commissie[i] Stefaan Marysse* In het zog van het wereldwijde protest na de dood van George Floyd en de blijvende discriminatie van Afro-Amerikanen
17 oktober 2020
Geschiedenis
Nieuwe kleren voor Clio?
De ’transnationale wending’ in de geschiedschrijving Herman Simissen* Onlangs verscheen, onder auspiciën van het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis – een onderzoeksinstituut op het
21 augustus 2020
Geschiedenis
Het einde van het imitatietijdperk (1989-2020)
Stefaan Marysse* ‘Maar echt nadoen, dan ben je zelf er niet meer, dan wis je jezelf uit …dat is alleen imitatie, onteigening een karikatuur’ Wessel
15 augustus 2020
Geschiedenis
Kersenbloesem
Boekbespreking Herman Simissen * Tijdens een van de zomerscholen die ik vanaf de eeuwwisseling jaarlijks in augustus gaf aan studenten van Meiji Gakuin University
5 augustus 2020
Geschiedenis
In het spoor van Sovjetschrijvers door Armenië
Jonathan Robijn* Na een tijdje doet de dorre omgeving me denken aan de woorden van de schrijver Vasili Grossman die uit onmin met de partijkaders
25 april 2020
Geschiedenis
De grote mythen van de moderne geschiedenis
Boekbespreking voor Streven Vrijplaats Frederik Polfliet * Geschiedwetenschap levert ons geen definitief beeld van ‘hoe het eigenlijk is geweest’. Het is een voortdurende praktijk van
5 februari 2020
Geschiedenis
Palestina en Israël. Een verzwegen geschiedenis
Boekbespreking gepubliceerd in het mei-juninummer van Streven, 2019 Panc Beentjes* In het jaar 2018, waarin de moderne staat Israël zeventig jaar bestaat, publiceert Meindert Dijkstra,
25 juni 2019
Geschiedenis
Rwanda, een kwarteeuw na de genocide: opnieuw een vulkaan?
Verschenen in Streven, maart-april 2019 Filip Reyntjens * Er bestaan twee radicaal tegengestelde percepties van Rwanda na de genocide. De ene is die van de
15 april 2019